» » Translate « «

Polish flagItalian flagKorean flagChinese (Simplified) flagPortuguese flagEnglish flagGerman flagFrench flagSpanish flagJapanese flagArabic flagRussian flagGreek flagDutch flagCzech flagCroatian flagDanish flagHindi flagSwedish flagHebrew flagUkrainian flagVietnamese flagGalician flagThai flagTurkish flagHungarian flagBelarus flagIrish flagMacedonian flagPersian flag

» » Tematy « «

» » Tags « «

👉 Filozofia Grecka

Chcąc poruszać jakikolwiek temat związany z filozofią, w pierwszej kolejności należałoby wyjaśnić co ten termin oznacza. Najogólniej można stwierdzić, iż „filozofia” jest to najbardziej fundamentalna, racjonalna i krytyczna wiedza o wszystkim co istnieje.

Grecja Ateny Panteon

Filozofia jako nauka zrodziła się w starożytnej Grecji, najstarsze informacje na jej temat pochodzą już z VII w. p.n.e. Filozofowie greccy dążyli do wiedzy wyrastającej ze zdziwienia wywołanego poczuciem nieprzejrzystości świata i stawiającego pod znakiem zapytania to, co dotychczas było zakorzenione w tradycyjnych mitach lub oczywiste, narzucające się bezpośrednio, przyjmowane bezkrytycznie. Można stwierdzić, że „filozofia” jest to nieustanne dążenie do wiedzy i poszukiwanie pewności, w dosłownym tłumaczeniu z greckiego „philosophia” – jest to „umiłowanie (przyjaciel) mądrości”.

Precyzyjne i jednoznaczne zdefiniowanie filozofii jest jednak niemożliwe, ze względu na historyczną zmienność jej zakresu i treści oraz związek przypisywanego jej znaczenia z przyjęciem określonej koncepcji filozoficznej. Wymaga ona zatem relatywizacji do epoki historycznej oraz kierunku filozoficznego. W ramach ogólnej charakterystyki pytań, problemów, rodzaju zainteresowań uważanych za filozoficzne, można wskazać, iż wyrastają one z refleksji nad relacją między człowiekiem a światem przyrody, historii, kultury, jak i nad relacją człowieka w stosunku do samego siebie oraz w stosunku do absolutu pojawiającego się jako łączenie wszelkich możliwych odniesień bytu ludzkiego.

Rozważania filozoficzne dotyczą przede wszystkim istoty i struktury bytu, źródeł, narzędzi i prawomocności poznania, zasad wartościowania, sensu życia i sposobów jego godnego prowadzenia. Filozofia na przełomie wieków kształtowała się w różnoraki sposób, wyłaniając przy tym wiele znakomitych nazwisk, m.in. Sokrates. Platon. Arystoteles, Sofokles, jak i bardziej współczesne: Kartezjusz, Spinoza, Kant, Schopenhauer, Nitzsche itd. Każdy z nich reprezentował odrębny punkt widzenia, co z kolei doprowadziło do powstanie wielu rodzaji filozofii: filozofia poznania, filozofia religii, polityki, egzystencji, filozofia empiryczna, metafizyka itd..

Chciałabym jednak bliżej scharakteryzować filozofię okresu starożytności, a dokładniej jeden z kierunków zwany „sofistyką”. Pierwsi filozofowie starożytni koncentrowali swe zainteresowania na przyrodzie, następnie w centrum uwagi znalazła się wspólnota ludzka i człowiek, jego miejsce w społeczeństwie.. W późniejszym okresie filozofia oznaczała całokształt wiedzy. Czym zatem jest sofistyka? Odpowiedź na to pytanie wymaga przede wszystkim osadzenia tego zjawiska w realiach historii i kultury greckiej. Wyrosło ono w określonych warunkach społeczno – politycznych i kulturowych w Atenach II połowy V w. p.n.e. poczynając, w okresie zasadniczych zmian na politycznej mapie ówczesnej Grecji. Dokonały się one w wyniku wojen perskich, w których decydującą role odegrały Ateny.

W Atenach wychowanie i wykształcenie młodzieży należało do ojca. Młodych Ateńczyków posyłano do szkół i palestry. Te jednak nie mogły nauczać niczego więcej poza czytaniem i pisaniem, zajmowano się literaturą Homera, Hezjoda i Salona. Wykształcenie jakie zapewniały, miały charakter podstawowy i prymitywny, nie stanowiło podstawy działalności publicznej obywatela, wymagającej sprawności w mówieniu i działaniu i mądrości politycznej.

W połowie V w. p.n.e. powstała zatem historyczna konieczność zastąpienia dawnego modelu nowym, który kształtowałby odpowiednio człowieka – obywatela, zapewniając mu właściwe teoretyczne podstawy działalności praktycznej. W tej nowej sytuacji zrodziła się konieczność ustalenia i uzasadnienia obowiązków obywatela wobec państwa. W demokratycznych Atenach powstały warunki sprzyjające działalności ludzi, którzy podjęli trud urzeczywistnienia postulatu nowego wykształcenia i wychowania.

👉 FILOZOFIA KRYTYCZNA KARTEZJUSZA (1596 – 1650)

Kartezjusz, właściwie Renę Descartes, Renatus Cartesius. Urodził się w 1596 roku we Francji. Posiadał on doskonałe wykształcenie, uczęszczał, bowiem do doskonałego kolegium jezuitów. Potem ukończył studia prawnicze, jednak nigdy w życiu nie zajął się nim. Pomimo swej ogromnej jak na owe czasy wiedzy, Kartezjusz był przekonany, że w każdej dziedzinie oprócz matematyki brak jest rzetelnej wiedzy. Postanowił, zatem zobaczyć świat z bliska. Pochodził z dostatecznie zamożnej rodziny, aby móc swobodnie podróżować po Europie. Od 1616 do 1628 r. Kartezjusz dużo podróżował. Służył nawet w trzech różnych armiach (bawarskiej, holenderskiej, węgierskiej), nie mamy jednak żadnych informacji o tym czy uczestniczył w jakiś działaniach zbrojnych. Zwiedził także: Włochy, Danie, Polskę i wiele innych państw. W tym czasie Kartezjusz sformułował metodę, którą uważał za uniwersalny środek dochodzenia do prawdy.

Kartezjusz nazwany został „ojcem filozofii nowożytnej”. Był twórcą racjonalizmu i sceptycyzmu metodycznego. Głosił racjonalistyczne idee o potędze rozumu ludzkiego i z tego względu spotkał się z prześladowanie ze strony kościoła katolickiego. Dlatego w 1628 roku osiadł w Holandii. Zamieszkał właśnie w tym państwie ze względu na wolność intelektualna, a ponadto wolał żyć z dala od życia towarzyskiego Paryża, które odciągało go od pracy. Napisał wtedy wszystkie swoje prace filozoficzne z matematyki i z fizyki. Wywarł wielki wpływ na filozofię i naukę następnych stuleci.

Około 1629 roku napisał książkę „Prawidła kierowania umysłem”, w której przedstawił w zarysie swoja metodę. Książka pozostała nieukończona, prawdopodobnie Kartezjusz nie miał zamiaru jej publikować. Zastosował swoją metodę w badaniach nauk przyrodniczych, ponieważ zajmował się też optyką, chemią, mechaniką, anatomią, embriologią, medycyną, astronomią i meteorologią.Wyniki swoich badań chciał przestawić w książce „La Monede” (Świat). Jednak w czasie, kiedy książka ta była już na ukończeniu (1633), Kartezjusz dowiedział się, że władze kościelne skazały Galileusza za poparcie teorii Kopernika. Słynny uczony postanowił, zatem zamiast niej, (bowiem w swojej książce bronił teorii Kopernika) opublikować słynną „Rozprawę o metodzie dla właściwego kierowania rozumem i dochodzeniu do prawdy w naukach”.

Modelem wszelkiej nauki była dla Kartezjusza matematyka. Sądził, że jasność i precyzję wnioskowania matematycznego należy wprowadzać do innych dziedzin wiedzy oraz do rozważań filozoficznych i w ten sposób budować racjonalistyczny obraz świata. Opierając się na wzorach rozumowań matematyki, Kartezjusz usiłował sformułować niezawodną i uniwersalną metodę myślenia.