» » Translate « «

Polish flagItalian flagKorean flagChinese (Simplified) flagPortuguese flagEnglish flagGerman flagFrench flagSpanish flagJapanese flagArabic flagRussian flagGreek flagDutch flagCzech flagCroatian flagDanish flagHindi flagSwedish flagHebrew flagUkrainian flagVietnamese flagGalician flagThai flagTurkish flagHungarian flagBelarus flagIrish flagMacedonian flagPersian flag

» » Tematy « «

» » Tags « «

👉 Kartezjusz cztery prawidła

W „Rozprawie o metodzie” sformułował cztery prawidła, które jego zdaniem zupełnie wystarczą w logice:

  • „nigdy nie przyjmować za prawdziwą żadnej rzeczy, zanim by jako taka nie została rozpoznana przeze mnie w sposób oczywisty”, tzn. nie uznawać żadnego zdania, które nie jawi się jasno i wyraźnie;
  • „dzielić każde z badanych zagadnień na tyle cząstek, na ile by się dało i na ile byłoby potrzeba dla najlepszego ich rozwiązania” (a więc metoda analityczna);
  • „prowadzić swe myśli w porządku poczynając od przedmiotów najprostszych i najdostępniejszych poznaniu, i wznosić się po trochu, jakby po stopniach, aż do poznania przedmiotów bardziej złożonych”. Kartezjusz ma to na myśli porządek dedukcji, tzn. zaleca się przechodzenie od prawd prostszych, aksjomatów, do dających się z nich wyprowadzić dedukcyjnie twierdzeń złożonych;
  • „czynić wszędzie wyliczenia tak całkowite i przeglądy, tak powszechne, aby być pewnym, że nic nie zostało pominięte”

„Rozprawę” Kartezjusz wydaje po francusku, aby zrozumieli ją nie tylko wykształceni, lecz i prości ludzie. Po przeczytaniu dzieła Descartesa każdy staje się mądrzejszy. Niezwykle precyzyjny język, logika formy i sama treść uczą właściwego używania rozumu. Ciągle analizowanie zastanego świata i rozmyślanie przez wątpienie – szukanie prawdy nakłania i nas, czytelników do analizowania, rozmyślania i wątpienia. „Rozprawa o metodzie” rozświetliła horyzont myślowy człowieka. Ukazała mu możliwości jego rozumu. Mocno w tym, co prawda przesadziła, będąc raczej hymnem na jego cześć niż traktatem naukowym. Ta przesada była jednak potrzebna. Człowiek powinien w pełni widzieć swoje możliwości, a na błędach można się najwięcej nauczyć. Zresztą rozmiar błędów poczynionych przez Kartezjusza jest niewielki wobec doniosłości jego odkryć. Wiele więcej ludzkość miała i ma korzyści z tych odkryć niż szkody z błędów „Rozprawy”. Nie są zresztą one jedynie błędami Kartezjusza – to braki współczesnej mu wiedzy. Jego geniuszowi należy się wielki hołd. Można o nim powiedzieć za Napoleonem Bonaparte: „Wielcy ludzie są jak meteory: spalają się rozświetlając stulecia”.

Diana Jarząbek XMC Unity Author